środa, 17 czerwca 2015

Spotkanie autorskie Herbjørg Wassmo

14 czerwca, w ramach Big Book Festival, odbyło się spotkanie autorskie Herbjørg Wassmo, która promowała swoją najnowszą, autobiograficzną powieść "Te chwile", wydanej przez wydawnictwo Smak Słowa.

Herbjørg Wassmo to nagradzana i tłumaczona na wiele języków norweska powieściopisarka. Jest uważana za mistrzynię opowieści poświęconych losom kobiet i rodzin norweskich, prezentowanych na przestrzeni stuleci. W rozmowie uczestniczyła Ewa Bilińska, tłumaczka powieści, a spotkanie poprowadziła Anna Luboń.

Ewa Bilińska, Herbjørg Wassmo, Anna Luboń
Fot. Weronika Trzeciak

Norweska pisarka opowiadała, jak wyselekcjonowała te chwile, które postanowiła opisać w powieści. - W trakcie przygotowań do pisania tej powieści dotarło do mnie, że muszę być bardzo surowa w sortowaniu materiałów, inaczej wyjdzie z tego bardzo opasła książka. - przyznała Herbjørg Wassmo. - Mogę to porównać z taką sytuację, gdy idziemy na plażę i widzimy, jak fale zalewają mnóstwo pięknych, zróżnicowanych kamieni w różnych kolorach. Bardzo często pochylam się i zbieram te kamienie zmoczone wodą - w tym momencie są dla mnie cudowne. Kiedy docieram do domu, to kamienie najczęściej są już suche. I nie wszystkie są tak piękne, jak wydawały się na początku. I tak samo jest z moim życiem, nie wszystkie chwile jest takie piękne, jak w którymś momencie się wydawało - dodała.

W książce znalazły się piękne i te mniej piękne chwile i razem stworzyły nieoszlifowany kamień, który z wielu stron odbija światło. Niektóre chwile składają się ze snów autorki, z poezji, którą dostrzegła w świecie wokół siebie. A niektóre są tam dlatego, że Wassmo chciała pokazać, że ta kobieta nie jest ani ofiarą ani świętą, lecz zwyczajnym człowiekiem, nie zawsze dobrym.

- Niektóre chwile związane są z ruchem wyzwolenia kobiet w latach 70., a jeszcze inne chwile pokazują momenty, w których kobieta zdobywa wykształcenie. Są też chwile, które pokazują tylko wstyd, który niestety okazał się najbrzydszym kamieniem w mojej kieszeni.

Herbjørg Wassmo
Fot. Weronika Trzeciak

W powieścią są spotkania z pisarzami, którzy dawno nie żyją. W takim razie ile jest biografii rzeczywistej a ile metafory? - A ile Waszego życia składa się z faktów? Lubimy mieć takie poczucie, że pamiętamy wszystko, co wydarzyło się wczoraj. Ale jeśli usiądziemy i spróbujemy spisać, co wydarzyło się np. 10 lat temu, to staje się to bardzo trudne - powiedziała Wassmo. - Tymczasem to, co chciałam napisać, to była powieść. A ja jako pisarka jestem bardzo bezczelna, niczego sobie nie odmawiam i to dotyczy także pisania.

- Postanowiłam tak napisać książkę, skądinąd biograficzną, żeby żaden biograf nie mógł zrobić tego lepiej - zażartowała pisarka. - Biograf nie dowie się, jak czuję się, gdy budzę się po napadzie padaczkowym. Biograf nigdy nie będzie w stanie poczuć, jak to jest być dzieckiem molestowanym seksualnie od lat tak wczesnych, że nie jest się w stanie tego pamiętać. Biograf nie ma też dostępu do moich snów i marzeń. A także, a może przede wszystkim do mojej wewnętrznej przekory i wielkiego gniewu - dodała.

Autorka wybrała sobie brata, którym jest Raskolnikow, bohater "Zbrodni i kary" Fiodora Dostojewskiego. On pomógł zrozumieć autorce, że zabicie jej ojca, który ją molestował, nie jest żadnym rozwiązaniem.

Ewa Bilińska, Herbjørg WassmoFot. Weronika Trzeciak


Wassmo opowiadała także, jakie trzeba przejść etapy, ile trzeba w sobie przełamać, by opisać swoje życie, stać się jego obserwatorem. - Pisząc to, miałam świadomość, że muszę mieć mocny kark, by przygotować się na reakcje, jakie na mnie spadną ze świata. Oboje moi rodzice już nie żyli, gdy wydane zostało "Stulecie", a potem "Te chwile". To nie było łatwe zadanie. Trochę to trwało, by stworzyć jakiś dystans i spojrzeć na tę panią jak na postać literacką - przyznała. Podobno córka, syn, siostra i siostra ojca mieli okazję przeczytać powieść zanim została wydana. Córka i siostra były zachwycone, zaś syn uznał, że powinna być wydana. Siostra ojca powiedziała, że nie zamierza czytać rękopisu.

Opowiadała także o drobnych zmianach po przeczytaniu przez bliskich książki - m.in. opis jej pierwszego teściu, z którym mieli podobne silne charaktery, który został przedstawiony w powieści dość ostro. W powieści nie ma imion, ale niektóre postaci są tak charakterystyczne, że trudno ich nie poznać - np. pierwszy mąż pisarki. Ale akurat Wassmo się o to nie boi, nie dlatego, że on już nie żyje, lecz dlatego, że sądzi, iż jemu spodobałaby się ta książka.

Można było także posłuchać na temat tego, czym jest natura dla kobiety, także w znaczeniu feministycznym (jest zamknięciem), roli maszyny do szycia i maszyny do pisania, jaką odebrały w jej życiu (mąż kupił jej maszynę do szycia, choć ona wolała pisać niż szyć), kiedy ma nieodpartą potrzebę pisania (gdy akurat nie może pisać).

Anna Luboń
Fot. Weronika Trzeciak


Był czas także na pytania czytelników, którzy chcieli wiedzieć, jak wygląda pokój, w którym powstają jej powieści, które książki dają jej siłę, czy możliwe byłoby napisanie "Tych chwil" wcześniej.

Na koniec padły dwa najtrudniejsze pytania od Anny Luboń. Czy autorka wierzy w miłość i czy przebaczyła ojcu. Początkowo Wassmo się zdenerwowała i poprosiła o zadanie ich osobno. - Jaki mam autorytet, bym mogła przebaczyć tak potworną zbrodnię? Od tego jest Bóg. Sądzeniem zajmuje się instytucja prawna. Ja powinnam wybaczyć sobie, że tyle milczałam - powiedziała pisarka. I dodała, że teraz przeżywa miłość, ma wspaniałego męża.

Herbjørg Wassmo
Fot. Weronika Trzeciak

Pod spotkaniu można było zdobyć autograf i dedykację od autorki. Nawet nie spodziewałam się, że ma tylu wiernych fanów. Mnie udało się zdobyć autograf, ale bez dedykacji, gdyż autorka miała ograniczony czas. A ja zamiast ustawić się w kolejce, robiłam zdjęcia - cała ja ;)


Relacja ze spotkania ukazała się także tutaj.


PS. Wczoraj byłam na spotkaniu autorskim Szymona Majewskiego - poczułam się jak VIP, bo wpuszczali tylko na zaproszenia, wokół mnie sama śmietanka towarzyska, ale o tym napiszę Wam jutro, kiedy to prawdopodobnie pojawi się moja relacja. Z kolei jutro idę na spotkanie Marka Krajewskiego, który wydał ostatnio "Umarli mają głos" - relacja pojawi się w piątek lub w sobotę. Mam nadzieję, że będzie to miła chwila oddechu od moich recenzji :)
 

14 komentarzy:

  1. Wspaniałe zdjęcia i relacja. Tego spotkania zazdroszczę:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję. Może jeszcze będzie okazja się spotkać z tą pisarką :)

      Usuń
  2. Świetna relacja. Ech, żebym ja sam mógl się tam zjawić

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki :) Szkoda, że Cię nie było.

      Usuń
  3. Ojej, co prawda nie znam tej autorki, ale chętnie wzięłabym udział w tym spotkaniu :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To powinnaś poznać. Wassmo ma niezwykłą pogodę ducha, mimo że wiele w życiu przeszła. Można się od Niej wiele nauczyć :)

      Usuń
  4. Mam książkę "Te chwile" i będą ją niebawem czytać. Zazdroszczę spotkania...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja też niedługo się za nią zabieram :)

      Usuń
  5. Zazdroszczę Ci tego niezwykłego spotkania. Sama mam nadzieję, że jak tylko trochę odchowam dziecko to wrócę do życia towarzysko - kulturalnego.
    kolodynska.pl

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Na pewno wrócisz. Przecież możesz dziecko zabrac ze soba jak już będzoe teochę większe :)

      Usuń
  6. Nie znam Herbjørg Wassmo, norweskiej powieściopisarki, ale cieszę się, że miałaś okazję poznać osobiście tak niezwykłą osobę.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Powinnaś poznać Jej powieści. Ja jeszcze nie czytałam "Tych chwil", ale autorka mnie zaciekawiła na spotkaniu :)

      Usuń
  7. Niestety nie znam ale bardzo lubie norweską literaturę. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń

Po przeczytaniu wpisu zostaw swój ślad (najlepiej bez adresu swojego bloga!). Dziękujemy za każdy komentarz :)